„Konteksty” - 70 lat istnienia

Wystawa jubileuszowa w IEiAK UJ

Miejsce
Galeria „Pod Przewiązką” (ul. Gołębia 9)

Uroczyste otwarcie wystawy
21 listopada 2016,  godzina 15:30

Wystawa prezentowana będzie do 30 listopada 2016

„Konteksty - Polska Sztuka Ludowa”

Między folklorem a sztuką awangardy

"Konteksty" ukazują się nieprzerwanie od 1947 roku, jako kwartalnik umocowany w Instytucie Sztuki PAN. Ma on charakter interdyscyplinarny, obejmuje zakres problemowy mieszczący się między folklorem a sztuką awangardy, między estetyką i antropologią a wiedzą o teatrze, plastyce, sztuce ludowej, kulturze popularnej i masowej.

O kulturze mniejszości narodowych

W "Kontekstach" prezentowana jest kultura mniejszości narodowych. To pismo przeznaczone dla antropologów kultury, humanistów, studentów i szerokiej rzeszy czytelników zainteresowanych współczesną humanistyką, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę związaną z kulturą i mechanizmami jej funkcjonowania. „Konteksty” przybliżają najwybitniejsze tendencje we współczesnej humanistyce, tropią obrazy ukazujące zróżnicowanie kultury współczesnej, ukazują i przybliżają źródła i tradycje zjawisk znanych i nurtujących współczesne społeczności.

Pismo wydawane jest w nakładzie 1200-1400 egzemplarzy, dociera ono do najważniejszych bibliotek polskich i zagranicznych. Poszczególne numery były dotowane przez Ministerstwo Kultury i Sztuki, Fundację im. Stefana Batorego, Fundację Kultury.

[źródło: www.mkidn.gov.pl]

Historia pisma

Pismo stworzył Józef Grabowski, historyk sztuki, badacz sztuki ludowej. Urodził się 17 marca 1901, zmarł 22 maja 1977. Studia odbył na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie w 1929 roku uzyskał doktorat. Stopień docenta otrzymał w 1957. W latach 1930-1936 był dyrektorem Muzeum Pokuckiego w Stanisławowie, gdzie interesował się przede wszystkim sztuką ludową. Badał genezę i rozprzestrzenianie się w Europie malarstwa na szkle. W latach późniejszych rozszerzył swe zainteresowania na rzeźbę, tkaninę, wycinankę. W 1936 podjął pracę w Dziale Oświatowym Muzeum Narodowego w Warszawie. W 1937 zorganizował w Instytucie Propagandy Sztuki wystawę Sztuka ludowa w Polsce, na której zgromadził eksponaty o wybitnej wartości estetycznej, przede wszystkim z Pokucia. Po wojnie w latach 1944-1945 był kierownikiem Działu Muzeów i Ochrony Zabytków przy PKWN, a następnie dyrektorem Departamentu Muzeów i Ochrony Zabytków w MKiS. Zainicjował i kierował powstałym w 1946 roku Państwowym Instytutem Badania Sztuki Ludowej. Zwolniony z funkcji w 1948 roku przeszedł do wydawnictwa Arkady, gdzie zajmował stanowisko kierownika redakcji sztuki. Od stycznia 1963 do końca 1973 roku kierował działem rzeźby Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie. Opublikował wiele artykułów i książek, m.in. Sztuka ludowa – formy i regiony w Polsce (1967), Dawna polska rzeźba ludowa (1968), Ludowe malarstwo na szkle (1969), Ludowe obrazy drzeworytnicze (1970), Sztuka ludowa w Europie (1978). Uczeń Riegla zwracał uwagę przede wszystkim na formę dzieła, walory estetyczne sztuki ludowej. Za najważniejsze kryterium uznawał cechy stylistyczne, one decydowały o tym, czy przedmiot jest „ludowy”.

Przed wojną Grabowski należał do nielicznej grupy historyków sztuki interesujących się sztuką ludową (Ksawery Piwocki, Juliusz Starzyński, Kazimierz Dobrowolski). Swoją wrażliwość estetyczną ukształtował w kontakcie z artystami, dla których sztuka ta stanowiła podglebie ich twórczości (Władysław Skoczylas, Wojciech Jastrzębowski, Edmund Bartłomiejczyk, Eleonora Plutyńska, Wanda Telakowska i inni).

O Instytucie zajmującym się badaniem sztuki ludowej myślał jeszcze przed wojną. Chciał też stworzyć pismo, które byłoby w swym kształcie odpowiednikiem „Arkad”, redagowanych przez Wandę Filipowiczową, ale szansa na realizację tych pomysłów powstała dopiero po wojnie. Grabowski z entuzjazmem zabrał się do budowania Instytutu. Powstał on na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Sztuki, ogłoszonego w „Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Kultury i Sztuki”.

Instytut składał się z sekcji: literatury i obrzędu (kierownik Julian Krzyżanowski); muzyki (w Poznaniu – kierownik Marian Sobieski), zdobnictwa (w Krakowie – Roman Reinfuss), tańca (Tadeusz Zygler), malarstwa i rzeźby (Józef Grabowski). Zamierzano powołać też sekcję budownictwa.

Pismo miało być łącznikiem między sekcjami, publikować materiały z badań własnych oraz pozyskane od miłośników i zbieraczy. Redakcja chciała, by nie tylko informowało w zakresie spraw interesujących badaczy sztuki ludowej, lecz także wychodziło poza środowisko, przenikając w bieżące życie artystyczne.

Pierwszy numer, w formacie A4, liczył 64 strony. Nakład wynosił 2000 egzemplarzy. Okładkę i układ graficzny opracował Czesław Wielhorski. W numerze znalazły się artykuły teoretyczne, w tym dwa o podstawowym znaczeniu dla linii metodologicznej pisma: Ksawerego Piwockiego Pojęcie sztuki ludowej i Józefa Grabowskiego Zagadnienie stylu ludowego.

Potrójny zeszyt 6-8/1948, liczący 96 stron, poświęcony był omówieniu krakowskiej wystawy rzeźby, malarstwa i grafiki ludowej, która po raz pierwszy pokazała ogromny zespół znakomitych dzieł, tłumaczących fascynację formistów sztuką ludową. Było to w istocie wprowadzenie tej sztuki do narodowego panteonu. Zeszyt wydany w nakładzie 4850 egzemplarzy wywołał ogromne zainteresowanie. Tekst Grabowskiego, wypowiedzi o sztuce artystów i znakomite ilustracje sprawiły, że środowisko artystyczne (i nie tylko) zostało tym faktem poruszone.

Numer wywołał oburzenie, wicepremier wezwał „na dywanik” ministra Sokorskiego (z ramienia partii odpowiadał za politykę resortu), ten zaś za propagowanie „religianctwa” i świątków z miejsca wyrzucił Grabowskiego z pisma i Instytutu. Miało to miejsce w listopadzie 1948 roku. W tym czasie kończyła się już względnie liberalna polityka w zakresie kultury, narastały konflikty z Kościołem, marksizm miał wyprzeć wszelkie inne formy wiary. Zlikwidowano miesięcznik „Nurt. Literatura – Nauka – Życie”, zakazano wystawienia Kordiana w krakowskim Teatrze im. Słowackiego, odwołano ze stanowiska redaktora naczelnego „Odrodzenia” Karola Kuryluka, w grudniu jego los podzielił Stefan Żółkiewski – redaktor „Kuźnicy”.

Pisma „Polska Sztuka Ludowa” nie zlikwidowano, na jego czele stanął etnograf, Roman Reinfuss. Postawiono warunek: sztuka ludowa – tak, świątki, religianctwo – nie. Ukazał się jeszcze przygotowany uprzednio przez Grabowskiego zeszyt 9-10/1948 kończący rozważania redaktora na temat stylu ludowego, wsparte pierwszym odcinkiem tekstu Witolda Dynowskiego Historycyzm w sztuce ludowej.
Numer 11-12 sygnuje jako redaktor naczelny Reinfuss. Dynowski kontynuuje swoje rozważania, sam redaktor publikuje artykuł Architektura szopki krakowskiej. Jednak zajęty intensywnie prowadzonymi badaniami w terenie nie ma czasu na pismo, zwłaszcza że redakcja mieści się w Warszawie. Formuła, iż redaguje „zespół kierowników sekcji Instytutu” ma raczej znaczenie tytularne.

W numerze 1/1949 jako redaktor występuje Tadeusz Zygler. Prowadzi pismo przez cały rok. Wydaje zeszyty o objętości od 32 do 64 stron. Dynowski snuje w nich dalej swe rozważania na temat historycyzmu. Reinfuss – o skrzyniach zdobionych z okolic Krakowa, Zofia Cieśla-Reinfussowa o okuciach wozów z okolic Makowa.

W ostatnim numerze z 1949 Julian Krzyżanowski zajmuje się sprawą ludowości w poezji Mickiewicza, Maria Znamierowska-Prufferowa pisze o rzeźbiarzach ludowych na Kujawach i od tego czasu biografie ludowych twórców coraz częściej będą się pojawiały w piśmie. Aleksander Wojciechowski, nim jeszcze zajmie się współczesną twórczością plastyczną, publikuje tekst: Tematyka społeczna i polityczna w wycinance łowickiej.

W roczniku zasługuje na uwagę Dział informacji, recenzje z wystaw i książek. Otrzymujemy też Sprawozdanie z działalności Państwowego Instytutu Sztuki Ludowej za rok 1949 – ostatnie, jako że Instytut zostaje zlikwidowany, a jego agendy włączone do powstałego w listopadzie 1949 roku Państwowego Instytutu Sztuki. Pismo, dotąd doskonale opracowywane graficznie (przez Barbarę Suchodolską) traci walor estetyczny. Przeniesione do Krakowa, redagowane jest w Sekcji Sztuki Ludowej. Nie wymieniony w stopce Reinfuss redaguje je przy pomocy Zofii Cieśli-Reinfussowej. Teka redakcyjna jest wątła, w ciągu roku ukazują się dwa numery (1-6 oraz 7-12), do pierwszego z nich dołączony jest separat: Plastyka ludowa Polski. Zarys bibliograficzny w opracowaniu Piotra Grzegorczyka oraz instrukcje i kwestionariusze dla badaczy kultury ludowej. Wyraźnie widoczne jest dążenie do tego, by pismo pełniło rolę służebną wobec Sekcji, służąc publikacji wyników aktualnych badań oraz opracowań dokonanych przez etnografów i miłośników sztuki ludowej z całego kraju. Poczynając od tego numeru „Polska Sztuka Ludowa” jest dwumiesięcznikiem.

Dla dyrekcji Instytutu włączenie Sekcji Plastyki Ludowej było w pełni uzasadnione, ale oczekiwania szły dalej niż tylko prowadzenie terenowej dokumentacji. Starzyński postulował zajęcie się problemem inspiracji sztuką ludową, Aleksander Jackowski, mianowany kierownikiem Zakładu Sztuki Ludowej i Folkloru, chciał pogłębienia badań, poszerzenia ich przez realizację kwestionariuszy, pozwalających na poznanie historycznych i społecznych uwarunkowań. Ważną rolę odegrała konferencja w Jadwisinie poświęcona aktualnym zagadnieniom naukowo-badawczym i twórczym polskiej plastyki ludowej. Materiały z tej konferencji opublikowano w numerze 3 oraz 4-5 z 1951 roku. Rozszerzały dotychczasowy zakres tematyczny. Istotny był zwłaszcza artykuł Ksawerego Piwockiego Sztuka ludowa i narodowa ilustrowany znakomitymi przykładami architektury i kapliczek. W zaplanowaniu tych numerów znaczny udział mieli Ksawery Piwocki, Bohdan Urbanowicz, Mieczysław Porębski i Aleksander Wojciechowski – tworzący kolegium redakcyjne pisma.

Rok 1952 rozpoczyna tekst Wojciecha Jastrzębowskiego Geneza, program i wyniki działalności „Warsztatów Krakowskich” i „Ładu”, Wandy Telakowskiej Projektanckie kolektywy robotnicze, chłopskie i młodzieżowe. Debiutuje autorsko uczestnik obozów etnograficznych prowadzonych przez Reinfussa – Andrzej Wajda. Przyszły mistrz kina pisze o Wincentym Kitowskim, iłżeckim artyście ceramiku.

Poczynając od numeru 3/1952 funkcje redaktora naczelnego przejmuje Aleksander Jackowski. Zaprasza do współpracy znakomitego etnografa Mieczysława Gładysza. Przy jego pomocy komponuje numer „górniczy”, rozszerzając formułę pisma i pojęcia sztuki ludowej. Numer rozpoczyna programowy tekst redaktora pt. Na marginesie prac Państwowego Instytutu Sztuki w zakresie badań nad sztuką ludową i folklorem. Z młodzieńczą werwą marksistowskiego neofity pisze o tym, co „słuszne”, a co „niesłuszne”. Kładzie nacisk na rejestrowanie nie tylko dawnych zabytków, ale także na dokumentowanie procesu przemian i twórczości współcześnie powstającej. Jackowski przywiązuje dużą wagę do społecznej kondycji ludowej sztuki i folkloru. Wynika to m.in. z tego, iż przychodzi do pisma z nastawieniem socjologa (praca magisterska u Stanisława Ossowskiego Folklor jako zjawisko świadomości statecznej). Interesuje go muzyka ludowa – jeździ z Tadeuszem Sygietyńskim po kraju, zapisując pieśni, organizuje „Akcję Zbierania Folkloru” jako pełnomocnik Ministra Kultury i Sztuki. W ramach dyrekcji PIS-u opiekuje się sekcjami sztuki ludowej i folkloru słowno-muzycznego. Zwiększa objętość zeszytów.

Monograficzny numer 4-5/1953 poświęcony został sztuce ludowej Odrodzenia. M.in. Tadeusz Seweryn publikuje duży tekst Ludowa grafika staropolska, Julian Krzyżanowski Ludowość w poezji Kochanowskiego, Franciszek Kotula Rzeszowska majolika ludowa, Witold Krassowski Chałupa polska na przełomie XVI i XVII wieku. Pięknie wydany zeszyt liczy 124 strony, ma około 180 ilustracji. Nakład 2600 egzemplarzy. Rocznik zamyka nr 6 z artykułami Ksawerego Piwockiego Próba definicji kilku pojęć, Hanny Pieńkowskiej Dekoracja malarska kościoła w Orawce, Romana Reinfussa Polskie ludowe kowalstwo artystyczne oraz Elementy renesansowe w polskim malarstwie ludowym. W późniejszych rocznikach program pisma zostaje poszerzony.

Kiedy Jackowski obejmuje redakcję, pierwsze zeszyty czyta i poprawia stylistycznie, z przyjaźni dla pisma, Artur Sandauer. Później deleguje w tym celu swoją studentkę. Przyjacielem pisma jest też Julian Przyboś, doskonały znawca polskiej pieśni ludowej.

W następnych latach pismo przyjmuje już formę kwartalnika. Stopniowo poszerza się pole obserwacji na sztukę i kulturę artystyczną środowisk peryferyjnych. Coraz silniej akcentowana jest problematyka antropologii kultury, ujmowanie zjawisk kultury ludowej w kontekście szerokim, polskim, ale i innych kultur. W ukazujących się od początku lat 80. artykułach z cyklu Antropologia kultury w Polsce, dziedzictwo, pojęcia, inspiracje prezentowane są dokonania strukturalizmu, semiotyki, fenomenologii, szkoły La Nouvelle Histoire oraz sylwetki m.in. Barthes’a, Maussa, Dumézila, Eliadego, Leacha, Lévi-Straussa, Mieletyńskiego i innych. Wyrazem przemian w tematyce pisma jest dodany w 1990 roku tytuł „Konteksty” wraz z podtytułem „Antropologia kultury – etnografia – sztuka”. Coraz częściej pojawia się problematyka z pogranicza antropologii kultury, literaturoznawstwa, historii oraz filozofii sztuki i historii sztuki. W tamtym okresie (II połowa lat 80., lata 90.) ważnym wątkiem działalności pisma jest też prezentacja kultury mniejszości etnicznych i kultur sąsiadujących z Polską. Kluczowe stają się zagadnienia dotyczące antropologii współczesności i antropologii wizualnej. Od lat 90. Na łamach „Kontekstów. Polskiej Sztuki Ludowej” toczy się dyskusja na temat granic antropologii kultury i szerzej, humanistyki w ogóle, na temat jej interdyscyplinarności i miejsc spotkania antropologii i sztuki. Istotnym wątkiem staje się tzw. antropologia teatru, z czym wiąże się otwarcie pisma na środowiska teoretyków i praktyków teatralnych. Pokłosiem takiego podejścia jest seria numerów poświęconych choćby teatrowi nieinstytucjonalnemu, teatrowi źródeł, wreszcie teatrowi eksperymentalnemu. Niezwykle ważną – szczególnie obecną w numerach ukazujących się już po 2000 roku – gałęzią działalności pisma staje się również refleksja nad problemem pamięci (antropologia pamięci), kwestia antropologicznych inspiracji w badaniach nad sztuką, problematyka nowoczesnej podróży, związki antropologii i literatury, muzyka dawna czy wreszcie tzw. Antropologia miasta. Oddzielnym nurtem stały się numery poświęcone prezentacji współczesnych badań nad wizualnością oraz filozofią i antropologią obrazu. Już w XXI wieku charakterystycznym rysem pisma staje się przygotowywanie obszernych, monograficznych numerów poświęconych ważnym (choć często wymagającym przypomnienia i nowych interpretacji) postaciom dla kultury XX wieku – polskim (Tadeusz Kantor, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Magdalena Abakanowicz, Czesław Miłosz, Leopold Buczkowski) i światowym (Bronisław Malinowski, Aby Warburg, Michel Leiris, Georgij Gurdżijew, W.G. Sebald).

W latach 1948-2016 ukazały się m.in. następujące zeszyty monograficzne: 1948, nr 4-5 – Sztuka ludowa Mazur i Warmii; 1948, nr 6-8 – Rzeźba, malarstwo, drzeworyt; 1952, nr 3 – Kultura artystyczna górników; 1953, nr 4-5 – Kultura ludowa Odrodzenia; 1955, nr 3 – Nikifor; 1962, nr 3 – Sztuka ludowa Pomorza Gdańskiego; 1963, nr 3-4 – Sztuka ludowa woj. rzeszowskiego; 1964, nr 3 – Sztuka ludowa Kurpiów; 1964, nr 4 – Badania nad sztuką ludową w dwudziestoleciu 1944-1964. Wybitni twórcy ludowi dwudziestolecia; 1966, nr 3-4 – Kicz – sztuka jarmarczna – sztuka ludowa; 1967, nr 4 – Pojęcie sztuki ludowej; 1968, nr 1-2 – Sztuka naiwna; 1969, nr 3-4 – Światopogląd artystyczny twórców kurpiowskich; 1970, nr 3-4 – Opieka nad sztuką ludową; 1971, nr 3 – Grafika ludowa; 1972, nr 2 – Rzeźba ludowa; 1972, nr 4 – Pogranicze psychopatologii; 1975, nr 1-2 – Kolekcjonerstwo; 1975, nr 3 – Współczesna sztuka ludowa; 1976, nr 2 – Ubiór ludowy; 1976, nr 3-4 – Rzeźba ludowa; 1981, nr 2 – Etnografia – etnologia – antropologia kultury – ludoznawstwo; 1982, nr 1-4 – Kultura Cyganów; 1984, nr 1-2 – Psychopatologia – wizje i imaginacje; 1984, nr 3 – Matka Boska Częstochowska; 1985, nr 3-4 – Łemkowszczyzna; 1986, nr 1-2 – Śmierć – eschatologia; 1987, nr 1-4 – Księga pamiątkowa poświęcona Aleksandrowi Jackowskiemu na 35-lecie jego pracy; 1988, nr 1-2 – Święto i świętowanie – widowiska; 1988, nr 3 – Symbol w kulturze; 1989, nr 1-2 – Kultura Żydów w Polsce; 1990, nr 2 – Folklor polityczny; 1990, nr 3 i 4 – Dom, ojczyzna; 1991, nr 3-4 – Antropologia teatru; 1992, nr 3-4 – Antropologia filmu i fotografii; 1993, nr 1 – Antropologia śmierci; 1993, nr 3-4 – Wilno, Litwa; 1994, nr 1-2 – Etnografia wobec współczesności. O twórczości Umberto Eco; 1994, nr 3-4 – Raj i ekologia; 1995, nr 3-4 – Mit – literatura – antropologia kultury; 1996, nr 3-4 – Nowosielski – Teologia ikony. Ukraina. Grodzieńszczyzna; 1997, nr 1-2 – Antropologia i historia; 1997, nr 3-4 – Antropologia wizualna – wizualność w antropologii; 1998, nr 1 – Białoruś, Pogranicze – kresy – prowincja; 1998, nr 2 – Teatr i antropologia. Śmierć w mediach; 1998, nr 3-4 – Malczewski. Podróże – miejsca mityczne – rzeczy; 1999, nr 1-2 – Podróże – miejsca mityczne – rzeczy (c.d.). Przedmioty w teatrze Tadeusza Kantora; 1999, nr 3 – Pieniądz i sztuka. Iluzja i symbol. Nowe przestrzenie antropologii wizualnej; 1999, nr 4 – O Rzeczywistych obecnościach George’a Steinera i eschatologii; 2000, nr 1-4 – Malinowski i Witkacy; 2001, nr 1-4 – Gardzienice; 2002, nr 1-2 – Gombrowicz. Biografia i sztuka; 2002, nr 3-4 – Karnawały w kulturze; 2003, nr 1-2 i 3-4 – Pamięć i zapomnienie; 2005, nr 1 – Antropologia życia, antropologia śmierci; 2005, nr 2 – Gurdżijew; 2006, nr 1 – Antropologia obrazu; 2006, nr 3-4 – Magdalena Abakanowicz; 2007, nr 2 – Dramat i liturgia. Schola Węgajty; 2007, nr 3-4 – Michel Leiris; 2008, nr 2 – Pochwała prowincji; 2009, nr 1-2 – Antropologia miasta. Warszawska Praga; 2009, nr 4 – Żywoty zwierząt; 2010, nr 1 – Śmierć obrazu; 2010, nr 2-3 – Dom, droga istnienia; 2010, nr 4 – Pamięć PRL-u; 2011, nr 2-3 – Aby Warburg. Antropologia i historia sztuki; 2011, nr 4 – Kontynent Miłosz; 2012, nr 1-2 – Czarny Atlantyk; 2012, nr 3-4 – Kultura futbolu; 2013, nr 1 – Zakopiańczycy w poszukiwaniu tożsamości; 2013, nr 3 – Złe obrazy; 2013, nr 3 – Muzyka i pamięć; 2014, nr 3-4 – W.G. Sebald. Antropologia, literatura, fotografia; 2015, nr 1-2 – Antropologia pamięci. Tadeusz Kantor; 2015, nr 3 – Leopold Buczkowski; 2015, nr 4 – Itineraria literackie.

Pracownicy redakcji kwartalnika „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” (1947-2016)

Redaktorzy naczelni: Józef Grabowski (1947-1948), Roman Reinfuss (1948-1949), Tadeusz Zygler (1949), Roman Reinfuss (1949-1952), Aleksander Jackowski (1952-1993), Zbigniew Benedyktowicz (od 1993).

Zastępcy redaktora naczelnego: Stanisław Hiż (1953-1955), Roman Reinfuss (1956-1987), Jadwiga Jarnuszkiewiczowa (1968-1977), Zbigniew Benedyktowicz (1988-1993).

Sekretarze redakcji: Barbara Suchodolska (1948-1951), Zofia Cieśla-Reinfussowa (1951-1952), Jan Sadownik (1952-1953), Stanisław Hiż (1953), Jerzy Damrosz (1953), Stanisław Hiż (1956), Anna Kunczyńska-Iracka (1957-1959), Jadwiga Jarnuszkiewiczowa (1959-1967), Krystyna Chojnacka (1968-1970), Witold Kaliński (1970-1972), Jadwiga Jarnuszkiewiczowa (1972-1973), Ewa Kostyrka (1974-1977), Ewa (Oźminkowska) Korulska (1978-1987), Sławomir Sikora (1988-2000), Danuta Benedyktowicz (od 2001).

Redakcja: Barbara Suchodolska (1947-1957), Roman Reinfuss (1948-1987), Tadeusz Zygler (1949), Zofia Cieśla-Reinfussowa (1951-1952), Aleksander Jackowski (od 1952), Mieczysław Gładysz (1952-1955), Ksawery Piwocki (1952-1975), Marian Sobieski (1952-1955), Aleksander Wojciechowski (1952-1955), Jan Sadownik (1952-1953), Stanisław Hiż (1953-1957), Jerzy  Damrosz (1953), Anna Kunczyńska-Iracka, (1957-1994), Barbara Radziwiłł (1957-1958), Jadwiga Jarnuszkiewiczowa (1959-1986), Wacław Sułkowski (1963-1966), Krystyna Chojnacka (1967-1970), Jacek Olędzki (1968-1980), Witold Kaliński (1970-1972), Ewa Kostyrka (1974-1977), Jerzy Łoziński (1975-1987), Ewa (Oźminkowska) Korulska (1978-1993), Jan K. Makulski (1978-1987), Zbigniew Benedyktowicz (od 1985), Ewa Fryś-Pietraszkowa (1985-1987), Zofia Bisiak (1985-1992), Hanna Szewczyk-Wierzbicka (1985-1987), Jan Świderski (1985-1991), Sławomir Sikora (1988-2002), Ludwik Stomma (1991-1996), Danuta Benedyktowicz (od 1993), Dariusz Czaja (od 1995), Czesław Robotycki (1998-2014), Jarosław jot-Drużycki (1999-2001), Wojciech Michera (od 2002), Agnieszka Nowakowska (2002- -2004), Maciej Rożalski (2004-2015), Tomasz Szerszeń (od 2005), Justyna Chmielewska (od 2007), Kuba (Wiesław) Szpilka (od 2014).

Kolegium i rada redakcyjna: Ksawery Piwocki (1951-1952), Mieczysław Porębski (1951-1952), Roman Reinfuss (1951-1952), Bohdan Urbanowicz (1951-1952), Aleksander Wojciechowski (1951-1952), Witold Dynowski (1956), Eugeniusz Frankowski (1956), Mieczysław Gładysz (1956), Kazimierz Pietkiewicz (1956-1968), Ksawery Piwocki (1956-1968), Jan Sadownik (1956), Tadeusz Seweryn (1956-1968), Marian Sobieski (1956), Wanda Telakowska (1956), Aleksander Wojciechowski (1956), Aleksander Jackowski (1957-1968), Roman Reinfuss (1957-1968), Jerzy Bartmiński (od 1988), Tadeusz Chrzanowski (1988-1990), Marcin Czerwiński (1988-1990), Ewa Fryś-Pietraszkowa (1988-1998), Jan K. Makulski (1988-1989), Jacek Olędzki (1988-1995), Mieczysław Porębski (1988-1990), Roman Reinfuss (1988-1990), Czesław Robotycki (1988-1998), Zofia Sokolewicz (1988-1990), Roch Sulima (od 1988), Franciszek Midura (1988-1990), Ludwik Stomma (od 1989), Antoni Kroh (od 1991), Jan Królak (1992-1995), Bożena Dudko (1992-1994), Zofia Bisiak (od 1993), Ludwik Stomma (od 1996), Jerzy Bartmiński (od 1988), Wiesław Juszczak (od 2014).

Układ graficzny i redakcja techniczna: Czesław Wielhorski (1947-1948), Barbara Suchodolska (1948-1957), Józef Wilkoń (1957-1962), Maria Klukowska (1958-1970), Jadwiga Jarnuszkiewiczowa (1963-1976), Zbigniew Cieślik (1971), Halina Żelechowska (1971-1984), Krzysztof Pęciński (1974), Grażyna Miętus (1984-1990), Krzysztof Nalewajko (1990-2000), Jacek Królak (1992-1999), Wojciech Markiewicz (2000-2006), Andrzej Łubniewski (od 2006).

Skład i łamanie: Łukasz Pruszko (od 2006)

Pismo współpracowało z najważniejszymi ośrodkami uniwersyteckimi antropologii kultury w Polsce i za granicą, oraz m.in. z następującymi pismami i wydawnictwami: „Common Knowledge”, „Cultural Anthropology”, „Folk. Journal of the Danish Ethnographical Society”, „The International Review of Psycho-Analysis”, „Visual Anthropology Review”; Harvard University Press, Rowohlt Taschenbuch Verlag GmbH, Stanford University Press, Yale University Press i wieloma innymi.

**

Tomasz Szerszeń
Zbigniew Benedyktowicz

Jest to rozszerzona, poprawiona i uzupełniona wersja tekstu poświęconego historii pierwszych 50 lat pisma, który ukazał się w księdze Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk 1949-1999, red. E. Krasiński, IS PAN, Warszawa 2000 (s. 165-171). Pierwotna wersja tekstu sygnowana była przez Aleksandra Jackowskiego, Jarosława jot-Drużyckiego i Zbigniewa Benedyktowicza.