WOMAC - Pomiędzy marginalizacją a umocnieniem. Kobiety w katolicyzmie afrykańskim (przypadek Ghany)

Finansowanie
Narodowe Centrum Nauki
https://projekty.ncn.gov.pl

Lata
2019-2023

Kierownik i wykonawczyni
dr hab. Anna Niedźwiedź, prof. UJ 

Strona projektu w serwisie www.facebook.com

Pozycja współczesnych Afrykanek, które identyfikują się jako katoliczki wydaje się być pełna sprzeczności oraz napięć, które znajdują odbicie w dwutorowych procesach: marginalizacji a zarazem umacniania pozycji kobiet. Co to znaczy być dziś kobietą, a jednocześnie Afrykanką oraz katoliczką? Które elementy tej wielopoziomowej tożsamości przynoszą umocnienie i oddają głos afrykańskim katolickim kobietom, a które mogą wiązać się z ich marginalizacją czy pozbawianiem podmiotowości? W jaki sposób afrykańskie katoliczki sytuują się w kontekście postkolonialnych, odnawianych i wciąż rekonstruowanych afrykańskich indygennych tożsamości oraz w kontekście dzisiejszego post-misyjnego katolicyzmu, a także światowej instytucji oraz patriarchalnej hierarchii i struktury Kościoła rzymskokatolickiego?

Stawiając te pytania, projekt łączy badania etnograficzne prowadzone w Ghanie z rozpoznaniem szerszego kontekstu, m.in. związanego z działalnością afrykańskich feministek i teolożek, dyskursami na temat kobiet i religii w różnych częściach Afryki oraz w obrębie afrykańskich diaspor, a także ruchów pan-afrykanistycznych. Etnograficzny i jakościowy wymiar badań bazuje na antropologicznym koncepcie ‘religii przeżywanej’ (tj. religii traktowanej jako żywe doświadczenie, integralnie złączone z życiem ludzi, którzy ją praktykują, religii, która współtworzy ludzkie biografie na poziomie codziennych, ‘przyziemnych’ doświadczeń oraz decyzji). Przywołuje również rozumienie tożsamości jako konstruktu. Tak rozumiana tożsamość jest nieustannie kształtowana, poddawana zmianom i negocjacjom poprzez indywidualnie dokonywane wybory i emocje oraz poprzez wpływy społecznych, kulturowych i politycznych sił. Projekt skupia się zatem nie tyle na poziomie instytucjonalnych i oficjalnych deklaracji, lecz przede wszystkim przywołuje poziom osobistych historii, przeżyć, indywidualnych biografii, praktycznego (i praktykowanego) wymiaru religii oraz formowania tożsamości w doświadczeniach współczesnych afrykańskich katoliczek.

​Wystąpienia naukowe

‘A child of God must mind how s/he dresses!’: Catholic fashion in Ghana – Niedźwiedź, Anna. SIEF Congress (Helsinki / on-line), czerwiec 2021

Chrześcijański dress-code i katolicka moda w Ghanie – Niedźwiedź, Anna. Kongres Afrykanistów Polskich (Warszawa /on-line), kwiecień 2021

Varia

Matki, feministki, kapłanki? Ghańskie kobiety w kontekście badań współczesnej religijności – z Anną Niedźwiedź (UJ) rozmawia Marcin Żyła („Tygodnik Powszechny”), Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie / on-line kwiecień 2021 - www.facebook.com

Chrześcijański dress-code i katolicka moda w Ghanie, TOK FM audycja OffCzarek Cezarego Łasiczki, kwiecień 2021 - https://audycje.tokfm.pl