Ćwiczenia terenowe

Warunkiem uczestnictwa w ćwiczeniach terenowych jest zaliczenie kursów "Metody badań etnograficznych" oraz "Technologie informacyjne".

Instytut pokrywa koszty dojazdu i powrotu na ćwiczenia, koszty noclegu oraz koszty dojazdów lokalnych (jeśli zostały uwzględnione przez prowadzących).

Pierwszy rok

mgr Małgorzata Roeske
Miejsca stwarzane, miejsca opuszczone. Społeczne praktyki przestrzenne w Bornem Sulinowie i Kłominie

Borne Sulinowo to miejscowość w województwie zachodniopomorskim, położona nad jeziorem Pile. Miasto powstało w 1993 roku w miejscu dawnej, radzieckiej bazy wojskowej – baza obejmowała także pobliską osadę leśną, Kłomino. Wcześniej na tym terenie zlokalizowany był garnizon wojskowy należący do III Rzeszy, a w czasie II Wojny Światowej obóz jeniecki. Miasto zostało zasiedlone przez ludność cywilną w latach 90. XX w. Kłomino pozostało opuszczone do dziś. Na terenie Bornego Sulinowa także do dziś znajduje się sporo opuszczonych obiektów, takich jak teatr wojskowy czy Dom Oficera. Miejsca te są stałym elementem na mapie miłośników urban exploration.

Obydwie miejscowości, ze względu na złożoną historię i stan obecny, stanowią fascynujący punkt wyjścia do badań w zakresie antropologii przestrzeni: społecznych przemian w kontekście konstruowania miasta i procesu zamieszkiwania przestrzeni, jak i fascynacji związanych z eksplorowaniem miejsc opuszczonych. Tematyka ćwiczeń terenowych będzie zatem skoncentrowana wokół dwóch powyższych obszarów problemowych: (1) miasta konstruowanego i (2) miasta opuszczonego. Interesować nas będą następujące zagadnienia badawcze: w jaki sposób mieszkańcy konstruują i oswajają przestrzeń? Jakie strategie zakorzeniania się stosują? Jakie punkty w topografii stają się istotne i dlaczego? W jaki sposób przebiega proces zawłaszczania przestrzeni oraz rekontekstualizacji i przebudowy znaczeń wobec historii miejscowości? Jakie znaczenia dla antropologa niosą puste, zapomniane przestrzenie? Co przyciąga eksploratorów, jakie źródła ma fascynacja opuszczonymi miejscami? W jaki sposób mieszkańcy postrzegają te miejsca, jakie znaczenia im nadają? W jaki sposób kształtuje się lokalna topografia, gdzie przebiega granica między miejscami zamieszkanymi (oswojonymi?) i opuszczonymi (obcymi?)?

Każdy z uczestników ćwiczeń będzie zatem miał do wyboru jeden z powyższych obszarów badawczych. Możliwe jest również zaproponowane własnego tematu i skonstruowanie z pomocą prowadzącej autorskiego scenariusza badań.

Wielowątkowość problematyki pozwala na przetestowanie różnorodnych metod badawczych. W zależności od wybranego tematu uczestnicy będą mogli prowadzić wywiady etnograficzne o różnym stopniu ustrukturyzowania, obserwacje uczestniczące, stosować metody wizualne, sporządzać mapy mentalne, itd.

**

dr Anna Romanowicz 
Antropologia miasta: praktyki codzienności i negocjowanie podziałów “swój-obcy” w Wałbrzychu

Z jednej strony Wałbrzych uważany jest za miasto „kurczące się” w sensie ekonomicznym, społecznym i demograficznym (Jaroszewska 2019). Niegdyś dumą Wałbrzycha były prężnie działające kopalnie, które zamknięto w ramach tzw. transformacji ustrojowej. Deindustrializacja i związany z nią brak pracy doprowadził do znacznych migracji ludności. Spowodowało to, że wielu kojarzyło Wałbrzych przede wszystkim z biedą. Z drugiej strony, Wałbrzych to także miasto, którego mieszkańcy walczą o rozwój ekonomiczny i społeczny. Wałbrzych to więc też centrum artystyczne, ciekawe inicjatywy społeczne, czy wreszcie miasto „w remoncie” – efekt renowacji niezwykłej architektury i rozbudowy infrastruktury.

To w tym kontekście uczestnicy i uczestniczki ćwiczeń terenowych podejmą próbę samodzielnych badań etnograficznych w ramach antropologii miasta. Przede wszystkim zastanowimy się nad tym, co to znaczy „badać miasto” i w jaki sposób to robić. Czy podział na „miasto” i „nie-miasto” ma jeszcze sens w antropologii? Ćwiczenia są więc świetnym warsztatem dla tych osób, które w przyszłej pracy badawczej chcą skupić się właśnie na antropologii miasta. 

Bardziej szczegółowe zadania uczestników i uczestniczek ćwiczeń to:
• przyjrzenie się praktykowaniu codzienności w społeczności lokalnej. Kategoria “praktykowanie codzienności” wydaje się być niejasna i wieloznaczna - jest tutaj rozumiana jako swoisty punkt wyjścia do jeszcze bardziej szczegółowych rozważań. Podczas badań zapytamy mieszkańców Wałbrzycha o sposoby spędzania wolnego czasu, zarobkowania, znaczenie lokalnych tradycji (i ich rodzaje), a także o znaczenie lokalnej przestrzeni. 
• próba zidentyfikowania potencjalnych podziałów „swój-obcy”, praktykowanych w codzienności mieszkańców i mieszkanek Wałbrzycha. Zastanowimy się nad tym, jakie, dlaczego i w jaki sposób kategorie tożsamościowe (płciowe, klasowe, religijne, etc.) są przez mieszkańców wykorzystywane w budowaniu i negocjowaniu podziałów społecznych. 
Dzięki ćwiczeniom studenci i studentki (poza poszerzeniem wiedzy teoretycznej), zdobędą umiejętności konieczne w pracy antropologa/antropolożki. Po pierwsze, nauczą się w jaki sposób samodzielnie wybierać i formułować projekt i pytania badawcze. Zarysowane powyżej tematy są bowiem tylko parasolem, pod którym każdy uczestnik i uczestniczka zajęć będą mieli możliwość własnych poszukiwań. Po drugie, studenci i studentki poznają podstawy prowadzenia obserwacji uczestniczącej, niezbędnej w warsztacie antropologa. Zwrócimy tutaj uwagę zarówno na radości związane z tą techniką, jak i potencjalne problemy. Przede wszystkim zaś, odpowiemy na pytanie: czym w praktyce jest i w jaki sposób prowadzić obserwację uczestniczącą? Po trzecie, studenci i studentki będą prowadzili notatki terenowe, a tym samym poznają ich znaczenie w badaniach antropologicznych i sposoby, w jakie notatki można prowadzić efektywnie. 

Wymagania na zaliczenie:
• uczestnictwo w zajęciach (przed wyjazdem odbędą się też dwa spotkania o charakterze organizacyjno-merytorycznym);
• rozpoczęcie projektu badawczego, z naciskiem na szkolenie umiejętności prowadzenia obserwacji uczestniczącej i formułowania samodzielnych pytań badawczych (oczywiście przy pomocy prowadzącej);
• przygotowanie krótkiego, kilkustronicowego raportu, podsumowującego przebieg badań i wnioski z nich płynące, nawiązującego przy tym do wybranej literatury przedmiotu.  

Wybrana literatura [obowiązkowa i dodatkowa]:   
• Bielawska S. (red.) 2013. Nowa Kronika Wałbrzyska. Wałbrzych [wybrane fragmenty]. 
• Buchowski, M. 2008. Widmo orientalizmu w Europie. Od egzotycznego innego do napiętnowanego swojego. Recycling Idei, nr 10, s s. 98–107. 
• Burawoy M. (red.) 2000. Global Ethnography. Forces, Connections, and Imaginations in a Postmodern World. Berkeley [wybrane fragmenty].   
• Chari S., Verdery K. 2009. Thinking between the Posts: Postcolonialism, Postsocialism, and Ethnography after the Cold War.  Comparative Studies in Society and History. Vol. 51, No. 1, pp. 6-34. 
• Dunn E. 2008. Prywatyzując Polskę. Warszawa [wybrane fragmenty]. 
• Fine G. A. 1993. Ten Lies of Ethnography: Moral Dilemmas of Field Research. Journal of Contemporary Ethnography. No. 22, pp. 267-294. 
• Hannerz U. 2006. Odkrywanie miasta. Antropologia obszarów miejskich. Kraków [wybrane fragmenty]. 
• Jaroszewska E. 2019. Urban Shrinkage and regeneration of an old industrial city: the case of Wałbrzych in Poland. Questiones Geographicae (38)2.   
• Kruszelnicki W. 2012. Zwrot refleksyjny w antropologii kulturowej. Wocław [wybrane fragmenty].  
• Pasek Z., Rejowska A. 2016. Między festiwalem a historyczną pasją. Poszukiwacze skarbów w Wałbrzychu, [w:] Wałbrzych – miasto poszukiwaczy. A. Filimowska, N. Krygowska (red.) Kraków. 
• Rakowski, T. 2009. Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Gdańsk [wybrane fragmenty]. 
• Rejowska-Pasek A., Pasek Z. 2017. Dyskurs żalu czy ulgi? Wałbrzych w 20 lat po zamknięciu kopalń, Politeja 2(47), ss. 171-185.

**

dr Katarzyna Maniak  
Państwowe gospodarstwa rolne (PGR)

Państwowe gospodarstwa rolne (PGR), stanowiły szczególną formę socjalistycznej własności ziemskiej. Wielkoobszarowe gospodarstwa rolne zakładano w Polsce od 1949 roku, najczęściej w przejętych przez administrację państwową majątkach ziemskich i na terenach zachodniej i północnej Polski, włączonych w granice kraju po II wojnie światowej. Sposób ich funkcjonowania określała m.in. zespołowa organizacja produkcji rolnej, a także towarzysząca infrastruktura kulturalno-socjalna (domy kultury, świetlice, szkoły, ośrodki zdrowia, zabudowa mieszkalna, itd.). Na początku lat 90. XX wieku, wraz z transformacją ustrojową rozpoczęto proces likwidacji PGR-ów, którego skutki odczuły blisko 2 miliony ludzi. Te gwałtowne przekształcenia interesowały zwłaszcza ekonomistów i socjologów, chcemy rozszerzyć tę perspektywę, zapytać o współczesne reperkusje funkcjonowania PGR-ów oraz o spadek, który po nich dziedziczymy.

Przedmiotem ćwiczeń terenowych jest popegeerowski krajobraz miejscowości Dolnego Śląska. Szereg pytań poświęconych tej tematyce otworzy kwestia miejsca PGR-ów na mapie miejscowości oraz w biografiach jej mieszkańców. Zagadnienia badawcze obejmą m.in. następujące pytania: w jaki sposób powstanie i późniejsza likwidacja gospodarstw wpłynęły na lokalną społeczność? Jak wyglądała praca w PGR-ze? Jakie strategie przetrwania i adaptacji do nowych, potransformacyjnych realiów odnajdziemy wśród byłych pracowniczek/pracowników gospodarstw? Na sformułowanie dalszych pytań wpłyną indywidualne zainteresowania studentek/studentów. 

Miejsce: okolice Wałbrzycha 
Metody: obserwacja uczestnicząca, wywiad.
Warunki otrzymania zaliczenia: złożenie materiałów z badań (notatek terenowych, opcjonalnie dokumentacji fotograficznej, transkrypcji wywiadów) oraz raportu podsumowującego ćwiczenia terenowe. 
Przed wyjazdem zorganizowane zostaną dwa spotkania organizacyjne: kwiecień 2022.

Wymagana literatura:
• Michał Buchowski, Czyściec. Antropologia neoliberalnego postsocjalizmu, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2019, fragmenty
• Tomasz Rakowski, Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy, Gdańsk: Słowo/obraz/terytoria 2009
• Ewelina Szpak, Między osiedlem i zagrodą. Życie codzienne mieszkańców PGR-ów, Wydawnictwo Trio, 2005
• Amanda Krzyworzeka, Rolnicze strategie pracy i przetrwania. Studium z antropologii ekonomicznej, Warszawa: WUW 2014, fragmenty
• Caroline Humphrey, Koniec radzieckiego życia. Ekonomie życia codziennego po socjalizmie, Kęty 2010, fragment

Drugi rok

dr Magdalena Sztandara, prof. Ildiko Erdei
Starzenie się w przestrzeniach miejskich

Współpraca: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ i Odeljenje za etnologiju i antropologiju Univerziteta u Beogradu 
Miejsce: Belgrad, Kraków
Termin: kwiecień/maj 2022 (Belgrad); wrzesień 2022 (Kraków)
Limit osób: 6 osób IEiAK UJ  i 6 osób Uniwersytet w Belgradzie
Warunki: znajomość języka angielskiego, szczepienia

Wybrane konteksty i badawcze:  
Celem projektu jest przyjrzenie się w jaki sposób seniorzy i seniorki doświadczają, postrzegają i interpretują swoje codzienne interakcje ze zmieniającą się przestrzenią miejską Belgradu i Krakowa. W jaki sposób utrzymują ciągłość swoich praktyk, negocjują swoje pozycje, obecność oraz prawa do narracji i pamięci? Aby znaleźć odpowiedzi na te pytania należy potraktować starzenie się jako proces włączania oraz wykluczania historycznego, kulturowego i społecznego. Z jednej strony wiele mówi się o ciągłości i narracji pokoleniowej, powstają instytucje opieki, czy programy aktywizujące i wspierające seniorów. Z drugiej strony, pojawiający się ageizm wpływa na interakcje społeczne między pokoleniami, przyczynia się do marginalizacji i (nie)obecności seniorów w przestrzeni i narracji publicznej. Problemy, z jakimi spotykają się seniorzy w środowiskach miejskich są wyzwaniem dla antropologii. Tracenie, odzyskiwanie, używanie i wytwarzanie przestrzeni miejskiej przez seniorów są fundamentalnymi praktykami społecznymi i kulturowymi. Sytuacja epidemiczna nie tylko jeszcze silniej wyeksponowała problemy i dyskursy związane ze starzeniem się, ale i ograniczyła obecność oraz partycypację seniorów w przestrzeni publicznej. Narracje o aktywnych seniorach i „udanym” starzeniu się, zastąpiły eksperckie dyskursy kryzysowe bezlitośnie traktujące seniorów jako homogeniczną masę zagrożonych, kruchych i szczególnie podatnych na wirusa. Przypisywanie „kruchości” wiąże się z utratą sprawczości, wyciszeniem narracji i nieobecnością w przestrzeni miasta. Starzenie się i starość wpisują się więc w konstrukcje ciała społecznego, za pośrednictwem których, neoliberalne społeczeństwa myślą o starzejących się osobach jako „zbiorze”, którym można zarządzać za pomocą polityki społecznej i interwencji w zakresie usług społecznych.

Podążanie w ramach projektu za seniorami w przestrzeniach miejskich Krakowa i Belgradu pozwoli przyglądać się ich praktykom i relacjom w miejscach; strategiom ich „tworzenia”; praktykom „włączania” i „wykluczania”, a także kontestowania istniejących binarnych reprezentacji „starości”. 

Projekt będzie się składał z dwóch części realizowanych zarówno w Belgradzie, jak i Krakowie. Studenci i studentki w międzynarodowych grupach badawczych będą realizować mini-projekty dotyczące starzenia się. Dodatkowo, praca w międzynarodowych zespołach, umożliwi refleksyjne negocjowanie wiedzy i metod oraz doświadczeń badawczych z partnerami i partnerkami badawczymi.

Projekt zakończy się przygotowaniem wspólnego blogu w języku angielskim w oparciu o fieldnotes i zebrany materiał badawczy oraz publikacją raportu.

**

dr hab. Patrycja Trzeszczyńska, prof. UJ
„Piły precz od lasów!”: leśny aktywizm, podmioty pozaludzkie i społeczność lokalna

Zimą 2020 r. w Bieszczadach, w pobliżu miejscowości Muczne, w głębi lasu na terenie Nadleśnictwa Stuposiany powstało obozowisko. Kilka namiotów, składzik i brama z patyków. Zamieszkała w nim grupa aktywistek, określających się jako Kolektyw Wilczyce. Domagają się wstrzymania wycinki stuletnich drzew w otulinie Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Ich celem jest zmiana decyzji Lasów Państwowych oraz włączenie zagrożonego wycinką obszaru do BdPN lub utworzenie rezerwatu. Ponadto Wilczyce podkreślają znaczenie bieszczadzkich lasów dla gospodarki wodnej całego kraju oraz unikatowość Puszczy Karpackiej, która nie może służyć jak podręczny magazyn drewna.

Wilczyce mają jednak dalsze żądania. Jednym z nich jest reforma Lasów Państwowych, którą Wilczyce postrzegają jako instytucję hierarchiczną, rabunkowo eksploatującą Puszczę Karpacką i czerpiącą gigantyczne zyski ze wspólnego dobra i wspólnej własności, jakimi są według nich lasy. Walka Wilczyc o bieszczadzkie drzewa odsłania także ich szersze cele: „Wierzymy, że możemy funkcjonować tak, jak chciałybyśmy, żeby funkcjonował świat - bez hierarchii, dominacji ludzi nad pozostałymi istotami, patriarchatu, queerfobii i faszyzmu. Z radykalną empatią i troską”. 

Protest Wilczyc, trwający już półtora roku, przykuwa sporadyczną uwagę lokalnych i ogólnopolskich mediów, szczególnie podczas burzliwych interakcji pracowników Lasów Państwowych z aktywistkami. Dla lokalnej społeczności ich działania stały się już elementem codzienności. Instytucjonalne i polityczne uwikłania pracowników Parku, Lasów Państwowych i Zakładu Usług Leśnych ścierają się z ich „prywatnymi” poglądami, wsparciem lub brakiem wsparcia lokalnych mieszkańców dla walki Wilczyc jako przybyszów z zewnątrz, nieznających lokalnych uwarunkowań, podziwem dla ich determinacji lub głębokim szacunkiem i łącznością z podmiotami pozaludzkimi w lokalnym ekosystemie. Wielość ludzkich i pozaludzkich aktorów reprezentujących różne siły i instytucje, przeciągający się protest i nowe konteksty „siedzenia w lesie” powodują, że działania Kolektywu Wilczyce i ich lokalna recepcja nie są jedynie lokalną ciekawostką bieszczadzkich peryferii, ale skupiają niczym w soczewce aktualne wyzwania i problemy centrum.

Ćwiczenia obejmują:
• Przygotowanie do przeprowadzenia badań terenowych: udział w spotkaniu organizacyjnym (marzec 2022), zapoznanie się z podaną literaturą, omówienie przyjętych technik badawczych, samodzielne przygotowanie indywidualnego tematu i odpowiednich narzędzi badawczych;
• Samodzielne przeprowadzenie dziesięciodniowych badań terenowych – indywidualna praca w terenie pod kierunkiem prowadzącej ćwiczenia,  jak i  we współpracy z innymi studentami  tworzącymi grupę badawczą;
• Opracowywanie zebranego materiału empirycznego; 
• Przygotowanie podsumowania wyników badań w formie pisemnego raportu.

Metody badań: obserwacja nieuczestnicząca (deep-hanging out) oraz uczestnicząca; wywiady etnograficzne; rozmowy niesformalizowane; analiza treści materiałów zastanych (materiały urzędowe, Facebook, strony internetowe), dokumentacja wizualna (fotografie).

Miejsce i czas: 16-25 maja 2022, Stuposiany, gmina Lutowiska, Bieszczady.

Literatura:
• Brightman M., Lewis J., The Anthropology of Sustainability: Beyond Development and Progress, London: Palgrave Macmillan 2017.
• Ingold T., Kultura i postrzeganie środowiska, przeł. G. Pożarlik, [w:] Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej, red. M. Kempny, E. Nowicka, Warszawa 2003, s. 73-86.
• Konczal A., Antropologia lasu. Leśnicy a percepcja i kształtowanie wizerunków przyrody w Polsce, Poznań 2017.
• Helmreich S., Kirksey E., The emergence of multispecies ethnography, „Cultural Anthropology”, 2010, No. 25(4): 545–576.
• West P., Igore J., Brock B., Parks and Peoples: The Social Impact of Protected Areas, „The Annual Review of Anthropology” 2006, 35: 251–77.
• https://oko.press/gotowe-ek-straz-lesna-wkroczyly-do-obozu-wilczyc-w-bieszczadach

**

dr Łukasz Sochacki
Audiosfera Zawoi

Miejsce: Zawoja
Termin: 4-13.05.2022 r.

Celem wyjazdu terenowego jest zapoznanie studentów z metodami uprawiania etnografii dźwięku oraz przez dźwięk (audiosfera, słuchanie uczestniczące, spacer dźwiękowy i in.) oraz pozostałymi metodami etnograficznymi (obserwacja uczestnicząca, wywiad, obserwacja nieuczestnicząca itd.). Przedmiotem kursu będzie dokumentacja wybranych wydarzeń dźwiękowych tworzących audiosferę Zawoi. Przy czym nie chodzi wyłącznie o rejestrację obiektywnie dostępnej dźwiękowej warstwy zawojskiego krajobrazu, ale o jej podmiotową interpretację. Ponadto w trakcie wyjazdu studenci zostaną zapoznani z podstawami nagrywania i edycji dźwięków. Wybrane materiały zebrane w trakcie ćwiczeń zostaną udostępnione na stronie www.fonoteka.etnologia.uj.edu.pl oraz zdeponowane w archiwum Pracowni Dokumentacji i Informacji Etnograficznej UJ.

Do obowiązkowych zadań badawczych należą:
• prowadzenie dziennika badawczego,
• rejestracja krajobrazu dźwiękowego,
• sporządzenie kart nagrań dźwiękowych wraz z notatką terenową,
• przeprowadzenie pogłębionego wywiadu w oparciu o przedstawiony przez prowadzącego scenariusza,
• udział w codziennych seminariach podsumowujących dni badawcze.

Warunkiem zaliczenia są:
• obowiązkowa obecność podczas wyjazdu,
• oddanie plików z nagraniami (wybranych) przeprowadzonych rozmów – wraz z ich opracowaniem,
• oddanie plików z nagraniami wydarzeń dźwiękowych składających się na audiosferę Zawoi – wraz z kartą dokumentacji,
• scenariusz spaceru dźwiękowego przygotowany w oparciu o obserwację uczestniczącą oraz przeprowadzone wywiady.

Obowiązkowa literatura (do przeczytania przed wyjazdem, dostępna online):
• A. Stanisz, Audio-antropologia: praktykowanie dyscypliny poprzez dźwięk, „Prace Etnograficzne”, 2014, nr 4, s. 305-218.
• A. Stanisz, Field recording jako metoda praktykowania etnografii poprzez dźwięk, „Przegląd Kulturoznawczy”, 2017, nr 1, s. 1-19.
• H. Westerkamp, Soundwalking, „Sound Heritage”, 1974, nr 4, s. 18-27.
• Ł. Sochacki, Usłyszane dziedzictwo, w: Niematerialne dziedzictwo kulturowe w teorii i praktyce, red. A. Niedźwiedź, I. Okręglicka, Księgarnia Akademicka, Kraków 2020, s. 73-87.
• M. Forsey, Ethnography as participant listening, „Ethnography”, 2010, nr 4, s. 558-572.
• P. Panopoulos, Animals Bells as Symbols: Sound and Hearing in a Greek Island Village, „Journal of Royal Anthropological Institute”, 2003, nr 9, s. 639-656.
• S. Feld, D. Brenneis, Doing anthropology in sound, „American Ethnologist”, 2004, nr 4, s. 461-474.

Wymagania sprzętowe:
• uczestnicy wyjazdu będą pracować z rekorderami dźwięku ZOMM H1n wypożyczonymi przez Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej,
• własny komputer potrzebny w trakcie badań,
• zainstalowanie darmowego programu Audacity.

Koszty:
• Nocleg – finansowany przez IEiAK
• Dojazd i powrót – zwrot kosztów przez IEiAK na podstawie biletów dostarczonych do sekretariatu IEiAK,
• przejazdy lokalne – zwrot kosztów przez IEiAK na podstawie biletów dostarczonych do sekretariatu IEiAK,
• IEiAK nie finansuje podróży oraz przejazdów lokalnych prywatnym samochodem,
• Wyżywienie – we własnym zakresie, ale będę starał się uzyskać finansowanie.

Organizacja przyjazdu i powrotu we własnym zakresie studentów i studentek.

Ćwiczenia terenowe rozpoczną 4.05.2022 r., o godz. 14.00 wykładem wprowadzającym oraz instruktażem field recordingu – OBECNOŚĆ OBOWIĄZKOWA! 

Szczegółowe wytyczne związane z ilością materiałów do oddania, pracą z rekorderem, wytycznych do sporządzania kart nagrań, opracowania wywiadów, wstępem do fieldrecordingu zostaną przedstawione podczas pierwszego dnia wyjazdu.